ĐƯA TRÍ TUỆ NHÂN TẠO (AI) VÀO GIỜ HỌC LỊCH SỬ MỘT TRẢI NGHIỆM HỌC TẬP SÁNG TẠO TẠI LỚP 11C1
“Dân ta phải biết sử ta,
Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam.”
Lời căn dặn giản dị mà sâu sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhắc nhở mỗi thế hệ người Việt về ý nghĩa của việc học tập và tìm hiểu lịch sử dân tộc. Để những trang sử không chỉ nằm trên sách vở mà trở nên gần gũi, sinh động hơn với học sinh, việc đổi mới phương pháp dạy học, gắn kiến thức với những trải nghiệm sáng tạo là điều cần thiết. Hưởng ứng tinh thần đổi mới và ứng dụng công nghệ trong giáo dục, dưới sự hướng dẫn của cô giáo Trần Thị Vui, học sinh lớp 11C1, trường THPT Phù Cừ đã có một giờ học Lịch sử đầy hứng thú với việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong bài “Sự hình thành Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết”, thuộc Chủ đề 2: Chủ nghĩa xã hội từ năm 1917 đến nay, vào tiết 2, ngày 13/11/2026.
Trước tiết học, cô giáo Trần Thị Vui đã giao nhiệm vụ cụ thể cho từng nhóm, định hướng các nội dung cần tìm hiểu và hình thức thể hiện sản phẩm. Ngay sau khi nhận nhiệm vụ, chúng em đã chủ động phân công công việc, tích cực tìm kiếm tư liệu, trao đổi ý tưởng và lựa chọn nội dung phù hợp để xây dựng phần trình bày của mình. Với sự chuẩn bị nghiêm túc và cách thể hiện sáng tạo, mỗi nhóm mang đến một màu sắc riêng, góp phần tạo nên không khí học tập sôi nổi, hào hứng và đầy cuốn hút. Tiết học bắt đầu trong không khí sôi nổi với phần giới thiệu những sản phẩm học tập được các nhóm sáng tạo nhờ sự hỗ trợ của AI. Từ việc tìm hiểu tư liệu lịch sử, các nhóm đã vận dụng công nghệ để phục dựng hình ảnh nhân vật, tạo giọng đọc thuyết minh và xây dựng video tái hiện bối cảnh ra đời của Liên bang Xô viết. Khi những thước phim được trình chiếu trên màn hình, cả lớp chăm chú theo dõi. Hình ảnh, âm thanh và lời thuyết minh đã góp phần đưa học sinh đến gần hơn với một giai đoạn lịch sử đặc biệt. Những sự kiện vốn xa xôi qua trang sách nay trở nên trực quan, dễ hình dung hơn, khơi gợi sự tò mò và hứng thú khám phá của các bạn.
Tiếp nối hoạt động trên, các nhóm cùng trao đổi, thảo luận và hệ thống hóa kiến thức bằng sơ đồ tư duy. Những nội dung về quá trình hình thành Liên bang Xô viết được chọn lọc, sắp xếp thành các nhánh rõ ràng, làm nổi bật những sự kiện và vấn đề trọng tâm của bài học. Mỗi thành viên đều có cơ hội chia sẻ ý kiến, bổ sung thông tin và đóng góp vào việc hoàn thiện sản phẩm chung. Qua hoạt động này, học sinh không chỉ củng cố kiến thức mà còn rèn luyện khả năng tổng hợp, kết nối thông tin và phối hợp làm việc nhóm.
Sau thời gian thảo luận, đại diện các nhóm lần lượt trình bày kết quả tìm hiểu trước lớp. Mỗi phần trình bày mang một cách thể hiện riêng, cho thấy sự chuẩn bị và tinh thần sáng tạo của các thành viên. Nếu video giúp tái hiện sự kiện bằng hình ảnh và âm thanh thì sơ đồ tư duy lại khái quát kiến thức một cách cô đọng, khoa học. Qua đó, các nội dung của bài học được nhìn nhận từ nhiều góc độ, giúp học sinh hiểu rõ hơn về quá trình hình thành Liên bang Xô viết. Hoạt động trình bày cũng là dịp để các bạn rèn luyện sự tự tin, khả năng diễn đạt và kỹ năng thuyết trình trước tập thể. Không khí tiết học càng thêm sôi nổi ở phần nhận xét và trao đổi giữa các nhóm. Các bạn chăm chú lắng nghe, đặt câu hỏi, bổ sung thông tin và đưa ra những góp ý để phần trình bày của nhóm bạn được hoàn thiện hơn. Những ý kiến trao đổi không chỉ giúp làm rõ nội dung bài học mà còn tạo cơ hội để học sinh rèn luyện tư duy phản biện, biết lắng nghe và tôn trọng những góc nhìn khác nhau. Qua đó, tinh thần học tập chủ động, hợp tác được thể hiện rõ nét.
Khép lại các hoạt động, cô giáo Trần Thị Vui nhận xét, đánh giá kết quả của từng nhóm, ghi nhận sự chuẩn bị, tinh thần sáng tạo và khả năng hợp tác của học sinh; đồng thời bổ sung, định hướng những nội dung kiến thức trọng tâm. Cô cũng nhấn mạnh vai trò của AI là công cụ hỗ trợ học tập, không thể thay thế tư duy và sự tìm tòi của con người. Hình ảnh, thông tin do AI tạo ra cần được kiểm tra, đối chiếu với sách giáo khoa và các nguồn tư liệu đáng tin cậy để bảo đảm tính chính xác của kiến thức lịch sử. Qua sự hướng dẫn của cô, chúng em hiểu rằng sử dụng công nghệ hiệu quả không chỉ là tạo ra những sản phẩm đẹp mắt, mà quan trọng hơn là biết tìm kiếm, chọn lọc, kiểm chứng thông tin và chịu trách nhiệm với nội dung mình trình bày.
Tiết học đã kết thúc nhưng đã để lại nhiều ấn tượng trong mỗi học sinh lớp 11C1. Điều đáng nhớ không chỉ là những video hay sơ đồ tư duy được hoàn thành, mà còn là quá trình cùng nhau tìm hiểu, trao đổi, trình bày và hoàn thiện kiến thức. Qua trải nghiệm này, chúng em có thêm cơ hội rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, thuyết trình, phản biện và sử dụng công nghệ một cách chủ động, có trách nhiệm. Việc ứng dụng AI đã mang đến một cách tiếp cận mới cho giờ học Lịch sử, giúp kiến thức trong sách giáo khoa trở nên trực quan và gần gũi hơn. Tuy nhiên, công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi được sử dụng đúng cách, phục vụ cho việc khám phá tri thức và nuôi dưỡng tư duy độc lập. Qua giờ học này, chúng em càng hiểu rằng học Lịch sử không chỉ để biết về quá khứ, mà còn để trân trọng những giá trị được vun đắp qua các thế hệ, từ đó ý thức rõ hơn trách nhiệm của mình đối với hiện tại và tương lai.
Một số hình ảnh hoạt động trong tiết học:

HS giới thiệu video được xây dựng với sự hỗ trợ của AI, tái hiện bối cảnh lịch sử về sự hình thành Liên bang Xô viết.

Hoạt động nhóm xây dựng sơ đồ tư duy hệ thống hóa kiến thức.
HS tích cực trao đổi

Người viết: Phạm Hà My 11C1 (K63)
